વલસાડ જિલ્લાનો નકશો અને તાલુકાવાર માહિતી
દરિયાકાંઠા, સહ્યાદ્રિની ટેકરીઓ, ઔદ્યોગિક વિસ્તારો, ખેતી અને ઐતિહાસિક સ્થળોને નકશા તથા ગોઠવેલી માહિતી દ્વારા એક જ જગ્યાએ સમજો.
વલસાડ જિલ્લાનો ભૌગોલિક નકશો
જિલ્લાની બાહ્ય સીમા અને તાલુકા તથા મહત્વના સ્થળોના અંદાજિત સંદર્ભ-બિંદુઓ.
વલસાડની ઓળખ માત્ર દરિયાકિનારાથી આગળ છે
વલસાડ દક્ષિણ ગુજરાતનો એવો જિલ્લો છે જ્યાં અરબી સમુદ્રનો કિનારો, પૂર્વ તરફ ફેલાતી સહ્યાદ્રિની ટેકરીઓ અને સમૃદ્ધ ખેતીવાળા પટ્ટા એક જ ભૌગોલિક વિસ્તારમાં મળે છે. તીથલનો દરિયાકિનારો અને આંબા-ચીકુની ખેતી જિલ્લાની જાણીતી ઓળખ છે, જ્યારે વાપી અને અતુલ જેવા વિસ્તારોે ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિને અલગ પરિમાણ આપ્યું છે.
જિલ્લાના દક્ષિણ અને પૂર્વ ભાગમાં ધરમપુર તથા કપરાડા તરફનું ભૂદૃશ્ય વધુ ટેકરીયું અને હરિયાળું બને છે. બીજી તરફ પારડી, વલસાડ અને ઉમરગામ તરફ દરિયાઈ પટ્ટા સાથે વસાહત, વેપાર અને પરિવહનનું મહત્વ જોવા મળે છે. તેથી વલસાડનો નકશો વાંચતી વખતે માત્ર શહેરો નહીં, પરંતુ દરિયો, ટેકરીઓ, માર્ગો અને ખેતી વિસ્તારને પણ સાથે જોવો ઉપયોગી બને છે.
વલસાડ જિલ્લાની મૂળભૂત વિગતો
જિલ્લા સરકારના હાલના પોર્ટલ પર દર્શાવાતી સંક્ષિપ્ત માહિતી અને વહીવટી સંદર્ભ.
| જિલ્લાનું નામ | વલસાડ |
|---|---|
| જિલ્લા મુખ્ય મથક | વલસાડ શહેર |
| ગુજરાતમાં સ્થાન | દક્ષિણ ગુજરાત |
| ક્ષેત્રફળ | ૨,૯૪૭ ચો. કિમી |
| વસ્તી | ૧૭,૦૫,૬૭૮ — જિલ્લા પોર્ટલ પર દર્શાવેલ Census 2011 સંદર્ભ |
| ભાષા | ગુજરાતી |
| તાલુકા | ૯ |
| ગામો | ૪૫૮ — District at a Glance; ગામ-પંચાયત પેજ પર ૪૭૦નો અલગ આંકડો પણ જોવા મળે છે |
| ગ્રામ પંચાયતો | ૩૮૪ |
| પોલીસ સ્ટેશન | ૧૪ |
| મુખ્ય ઉદ્યોગ ક્ષેત્ર | વાપી અને અતુલના ઔદ્યોગિક વિસ્તારો |
| મુખ્ય દરિયાકિનારો | તીથલ અને દક્ષિણ તરફના કાંઠાના વિસ્તાર |
વલસાડ જિલ્લાના તાલુકા અને શહેરી એકમો
જિલ્લા પોર્ટલના હાલના તાલુકા પેજમાં શહેર સહિતના વહીવટી નામોને અલગ રીતે દર્શાવવામાં આવ્યા છે.
| ક્રમ | તાલુકો / એકમ | પ્રકૃતિ | વિસ્તારની ઓળખ |
|---|---|---|---|
| ૦૧ | વલસાડ | તાલુકો | જિલ્લા મુખ્ય મથક અને મધ્ય પશ્ચિમ વિસ્તાર |
| ૦૨ | વલસાડ શહેર | શહેરી વહીવટી એકમ | મુખ્ય નગર વિસ્તાર |
| ૦૩ | પારડી | તાલુકો | ઔદ્યોગિક અને દરિયાકાંઠા નજીકનો વિસ્તાર |
| ૦૪ | ધરમપુર | તાલુકો | પૂર્વનો ટેકરીયું અને હરિયાળું ભૂદૃશ્ય |
| ૦૫ | વાપી | તાલુકો | મહત્વનું ઔદ્યોગિક અને વેપારી કેન્દ્ર |
| ૦૬ | વાપી શહેર | શહેરી વહીવટી એકમ | શહેરી-ઔદ્યોગિક પટ્ટો |
| ૦૭ | કપરાડા | તાલુકો | પૂર્વ-દક્ષિણનો ટેકરીયું વિસ્તાર |
| ૦૮ | નાનાપોંઢા | તાલુકો | પૂર્વ તરફનો ગ્રામ્ય વિસ્તાર |
| ૦૯ | ઉમરગામ | તાલુકો | દક્ષિણ છેડે આવેલો કાંઠાકીય વિસ્તાર |
સ્રોત: વલસાડ જિલ્લા પોર્ટલ – Tehsil.
પ્રાંત કચેરીઓ અને ક્ષેત્રિય વહીવટ
જિલ્લાની સરકારી કામગીરીને વિસ્તાર પ્રમાણે સમજવા માટે પ્રાંત સ્તરની ગોઠવણી પણ ઉપયોગી છે.
| ક્રમ | પ્રાંત | મુખ્ય વહીવટી જોડાણ |
|---|---|---|
| ૧ | વલસાડ | વલસાડ અને આસપાસનો વિસ્તાર |
| ૨ | પારડી | પારડી અને નજીકના કાંઠાકીય/ઔદ્યોગિક વિસ્તાર |
| ૩ | ધરમપુર | પૂર્વ તરફના ટેકરીયાં તાલુકાઓ |
| ૪ | વાપી | વાપી તથા ઔદ્યોગિક પટ્ટો |
| ૫ | કપરાડા | કપરાડા અને નજીકના ગ્રામ્ય-ટેકરીયાં વિસ્તાર |
| ૬ | ઉમરગામ | દક્ષિણ કાંઠાકીય વિસ્તાર |
વલસાડની વસ્તી – ૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી
વસ્તી સંબંધિત આ આંકડા ૨૦૧૧ની Census આધારિત છે. તેને ૨૦૨૬ની વર્તમાન વસ્તી તરીકે ન વાંચવા વિનંતી.
| કુલ વસ્તી | ૧૭,૦૫,૬૭૮ |
|---|---|
| પુરુષ વસ્તી | ૮,૮૭,૨૨૨ |
| સ્ત્રી વસ્તી | ૮,૧૮,૪૫૬ |
| ૨૦૦૧ની કુલ વસ્તી | ૧૪,૧૦,૫૫૩ |
| ૨૦૧૧માં કુલ વસ્તી વૃદ્ધિ | ૨૦૦૧ની સરખામણીમાં નોંધપાત્ર વધારો |
| જિલ્લાનું ક્ષેત્રફળ | ૨,૯૪૭ ચો. કિમી — જિલ્લા ડેમોગ્રાફી પેજ |
| મુખ્ય ભાષા | ગુજરાતી |
સ્રોત: Valsad District Government Portal – Demography. અહીં માત્ર સત્તાવાર પોર્ટલ પર ઉપલબ્ધ મૂળ આંકડાઓનો સંદર્ભ લેવામાં આવ્યો છે.
તાલુકાવાર STD કોડ અને ઉપયોગી PIN સંદર્ભ
પોસ્ટલ અને ટેલિફોનિક ઓળખ માટે જિલ્લા પોર્ટલ પર ઉપલબ્ધ કોડમાંથી પસંદ કરેલી વિગતો.
| તાલુકો | STD કોડ | મુખ્ય શહેર / વિસ્તાર |
|---|---|---|
| વલસાડ | ૦૨૬૩૨ | વલસાડ |
| પારડી | ૦૨૬૦ | પારડી |
| વાપી | ૦૨૬૦ | વાપી |
| ઉમરગામ | ૦૨૬૦ | ઉમરગામ |
| ધરમપુર | ૦૨૬૩૩ | ધરમપુર |
| કપરાડા | ૦૨૬૩૩ | કપરાડા |
| સ્થળ | PIN | સ્થાનિક ઓળખ |
|---|---|---|
| વલસાડ | ૩૯૬૦૦૧ | જિલ્લા મુખ્ય મથક |
| તીથલ | ૩૯૬૦૨૦ | દરિયાકિનારો અને પ્રવાસન |
| વાપી | ૩૯૬૧૯૧ | ઔદ્યોગિક શહેર |
| ઉમરગામ | ૩૯૬૧૭૦ | દક્ષિણ કાંઠાકીય વિસ્તાર |
| ઉદવાડા | ૩૯૬૧૮૦ | પારસી વારસા માટે જાણીતું |
| સંજાણ | ૩૯૬૧૫૦ | ઐતિહાસિક કાંઠાકીય સ્થળ |
કૃષિ અને ઉદ્યોગ – વલસાડની આર્થિક ઓળખ
જિલ્લાની આર્થિક પ્રવૃત્તિમાં બાગાયત, ખેતી અને ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન સાથે જોડાયેલા અલગ-અલગ પટ્ટા જોવા મળે છે.
| ક્ષેત્ર | વલસાડમાં ઓળખ | મુખ્ય સંદર્ભ વિસ્તાર |
|---|---|---|
| આંબા | અલ્ફોન્સો સહિતની આંબાની ખેતી જિલ્લાની જાણીતી ઓળખ | વલસાડ અને કાંઠા નજીકના ખેતી વિસ્તાર |
| ચીકુ | બાગાયત આધારિત ઉત્પાદન અને સ્થાનિક બજાર | દક્ષિણ ગુજરાતનો ખેતી પટ્ટો |
| રસાયણ ઉદ્યોગ | મોટા ઔદ્યોગિક એકમો અને સંબંધિત સપ્લાય ચેઇન | અતુલ તથા આસપાસનો વિસ્તાર |
| ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન | મેન્યુફેક્ચરિંગ અને ઔદ્યોગિક સેવાઓનું કેન્દ્ર | વાપી ઔદ્યોગિક વિસ્તાર |
| લાકડું | વલસાડી સાગ માટે પરંપરાગત ઓળખ | જિલ્લાના પૂર્વીય વિસ્તારો સાથે જોડાણ |
| સ્થાનિક વેપાર | કૃષિ ઉત્પાદન, બજારો અને પરિવહન આધારિત વ્યવસાય | વલસાડ, પારડી, વાપી અને અન્ય નગરો |
ભૂદૃશ્ય, દરિયાકિનારો અને સહ્યાદ્રિ
વલસાડના જુદા-જુદા ભાગોને માત્ર વહીવટી નામોથી નહીં પરંતુ તેમની કુદરતી રચના પ્રમાણે પણ સમજાવી શકાય છે.
| ભૌગોલિક લક્ષણ | વિસ્તાર / ઉદાહરણ | શા માટે મહત્વનું? |
|---|---|---|
| અરબી સમુદ્રનો કિનારો | તીથલ તથા દક્ષિણ તરફનો કાંઠો | પ્રવાસન, દરિયાઈ ભૂદૃશ્ય અને સ્થાનિક જીવન |
| સહ્યાદ્રિની ટેકરીઓ | ધરમપુર અને કપરાડા તરફ | વન, ઝરણાં અને ટેકરીયું ભૂદૃશ્ય |
| કાંઠાકીય મેદાન | વલસાડ, પારડી અને ઉમરગામ તરફ | વસાહત, ખેતી અને પરિવહન માટે અનુકૂળ પટ્ટો |
| વન વિસ્તાર | પૂર્વીય ટેકરીયું ક્ષેત્ર | જૈવવિવિધતા અને પ્રકૃતિ આધારિત પ્રવાસન |
વલસાડમાં જોવા અને સમજવા જેવા સ્થળો
પ્રવાસન અને સ્થાનિક વારસાના દૃષ્ટિકોણથી ઉપયોગી એવા કેટલાક સ્થળો.
| સ્થળ | પ્રકાર | સ્થાનિક વિશેષતા | વિસ્તાર |
|---|---|---|---|
| તીથલ બીચ | દરિયાકિનારો | કાળો રેતાળ કિનારો અને ધાર્મિક-પ્રવાસન પ્રવૃત્તિ | વલસાડ |
| ઉદવાડા | ધાર્મિક / વારસો | પારસી સમુદાયના અગિયારી/ફાયર ટેમ્પલ પરંપરાથી જોડાયેલું | પારડી |
| સંજાણ | ઇતિહાસ | પારસી સમુદાયના પ્રારંભિક વસવાટની ઐતિહાસિક કડી | ઉમરગામ |
| પારનેરા ટેકરી | પ્રકૃતિ / ધાર્મિક | ટેકરી, મંદિરો અને ઐતિહાસિક કિલ્લા સાથે જોડાયેલું સ્થળ | વલસાડ |
| ધરમપુર વિસ્તાર | પ્રકૃતિ / વિજ્ઞાન | સહ્યાદ્રિનું ભૂદૃશ્ય અને District Science Centre | ધરમપુર |
| બગવાડા | ધાર્મિક વારસો | જૈન તીર્થ અને સ્થાનિક ઐતિહાસિક સંદર્ભ | પારડી |
| બરુમાલ | ધાર્મિક | ભગવાન ભવભવેશ્વર સાથે જોડાયેલું યાત્રાધામ | ધરમપુર |
| સહ્યાદ્રી સૃષ્ટિ | પ્રકૃતિ | વનસ્પતિ અને સ્થાનિક જૈવવિવિધતા દર્શાવતું કેન્દ્ર | ધરમપુર માર્ગ |
સ્થાનિક સંસ્થાઓ અને નાગરિક માળખું
જિલ્લાના નગરો અને ગ્રામ્ય વિસ્તારની જાહેર વહીવટી રચનાનો સરળ સંદર્ભ.
| સંસ્થા / એકમ | પ્રકાર | સંદર્ભ |
|---|---|---|
| વલસાડ નગરપાલિકા | નગરપાલિકા | જિલ્લા મુખ્ય મથક |
| વાપી નગરપાલિકા | નગરપાલિકા | મુખ્ય ઔદ્યોગિક શહેર |
| પારડી નગરપાલિકા | નગરપાલિકા | પારડી નગર વિસ્તાર |
| ધરમપુર નગરપાલિકા | નગરપાલિકા | પૂર્વીય ટેકરીયું વિસ્તાર |
| ઉમરગામ નગરપાલિકા | નગરપાલિકા | દક્ષિણ કાંઠાકીય વિસ્તાર |
| ગ્રામ પંચાયતો | ગ્રામ્ય સ્થાનિક સ્વરાજ્ય | સત્તાવાર પોર્ટલ મુજબ ૩૮૪ |
વલસાડનો ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક પરિચય
સ્થળોને યાદી તરીકે નહીં, પરંતુ જિલ્લાની ઓળખ કેવી રીતે બની તે સમજવા માટેનો સંક્ષિપ્ત સંદર્ભ.
| સંદર્ભ | વલસાડ સાથેનો સંબંધ | આજના સમયમાં મહત્વ |
|---|---|---|
| સંજાણ અને પારસી વારસો | પારસી સમુદાયના ભારત આગમન સાથે જોડાયેલું ઐતિહાસિક સ્થાન | સાંસ્કૃતિક અને વારસા પ્રવાસન |
| ઉદવાડા | પારસી ધાર્મિક પરંપરાનું મહત્વનું કેન્દ્ર | ધાર્મિક તથા વારસા પ્રવાસન |
| તીથલ | દરિયાકિનારા સાથે વિકસેલું પ્રવાસન અને ધાર્મિક સ્થળ | સ્થાનિક પ્રવાસનનું જાણીતું કેન્દ્ર |
| વાપી | ઔદ્યોગિક વિકાસ સાથે જોડાયેલું શહેર | રોજગાર, ઉદ્યોગ અને વેપાર |
| અતુલ | રાસાયણિક ઉદ્યોગ માટે જાણીતી ઔદ્યોગિક ઓળખ | જિલ્લાની ઔદ્યોગિક અર્થવ્યવસ્થાનો મહત્વનો ભાગ |
| સહ્યાદ્રિ પટ્ટો | ધરમપુર-કપરાડા તરફનું કુદરતી ભૂદૃશ્ય | પ્રકૃતિ, વન અને ગ્રામ્ય પ્રવાસન |
વલસાડ જિલ્લા વિશે વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
નકશો શોધતા વાચકોને સામાન્ય રીતે જરૂરી પડતી મૂળભૂત માહિતી અહીં ટૂંકામાં આપવામાં આવી છે.
વલસાડ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક ક્યાં છે?
વલસાડ શહેર જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે અને જિલ્લા કક્ષાની અનેક સરકારી કચેરીઓ અહીં આવેલી છે.
વલસાડ જિલ્લામાં કેટલા તાલુકા છે?
વલસાડ જિલ્લા સરકારના હાલના પોર્ટલના District at a Glance મુજબ જિલ્લામાં ૯ તાલુકા દર્શાવવામાં આવ્યા છે.
વલસાડ જિલ્લાનું ક્ષેત્રફળ કેટલું છે?
જિલ્લા સરકારના પોર્ટલ પર વિસ્તાર ૨,૯૪૭ ચોરસ કિલોમીટર દર્શાવવામાં આવ્યો છે.
વલસાડ કયા પ્રકારના ભૂદૃશ્ય માટે જાણીતું છે?
પશ્ચિમે અરબી સમુદ્રનો કિનારો અને પૂર્વમાં સહ્યાદ્રિ તરફનું ટેકરીયું ભૂદૃશ્ય જિલ્લાની મુખ્ય ભૌગોલિક વિશેષતાઓ છે.
વલસાડના જાણીતા પ્રવાસન સ્થળો કયા છે?
તીથલ, ઉદવાડા, પારનેરા, ધરમપુર વિસ્તાર, બગવાડા અને સંજાણ જેવા સ્થળો પ્રવાસન અથવા વારસાના સંદર્ભમાં જાણીતા છે.
વાપી વલસાડ જિલ્લામાં કેમ મહત્વનું છે?
વાપી દક્ષિણ ગુજરાતના મહત્વના ઔદ્યોગિક કેન્દ્રોમાંનું એક છે અને જિલ્લામાં ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિની અલગ ઓળખ બનાવે છે.
વલસાડના STD કોડ ક્યાંથી ચકાસી શકાય?
તાલુકાવાર STD અને સ્થળવાર PIN કોડ માટે વલસાડ જિલ્લા સરકારના સત્તાવાર STD & PIN Codes પેજનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.
વલસાડમાં ગામોની સંખ્યા ૪૫૮ છે કે ૪૭૦?
સરકારી પોર્ટલના અલગ પેજ પર બંને આંકડા જોવા મળે છે. District at a Glance પર ૪૫૮ અને Village & Panchayats પેજ પર ૪૭૦ દર્શાવાયા છે; તેથી આ પેજ બંને સત્તાવાર સંદર્ભોને અલગથી બતાવે છે.
માહિતીના સત્તાવાર સ્ત્રોત
આ પેજની સંખ્યાત્મક અને વહીવટી વિગતો માટે શક્ય તેટલી પ્રાથમિક સરકારી માહિતીનો સંદર્ભ રાખવામાં આવ્યો છે.
- District Valsad – Government of Gujarat
- Valsad Demography
- Valsad Tehsil / Taluka
- Valsad Subdivision
- STD & PIN Codes
- Village & Panchayats
- About Valsad District
- History of Valsad
નોંધ: વહીવટી નામો, આંકડા અને કોડ સમયાંતરે બદલાઈ શકે છે. પ્રકાશન પહેલાં સંબંધિત સત્તાવાર પોર્ટલ પર નવીનતમ માહિતી ચકાસવી યોગ્ય છે.