ઉત્તર ગુજરાતમાં સાબરકાંઠા જિલ્લો

બનાસકાંઠા જિલ્લાનો નકશો અને માહિતી

પાલનપુરથી અંબાજી સુધીના ભૂદૃશ્ય, તાલુકા, ખેતી, સરહદી સ્થાન, પ્રવાસન અને સ્થાનિક અર્થતંત્રને સરળ રીતે સમજાવતું સંકલિત માર્ગદર્શન.

૬વર્તમાન બનાસકાંઠાના મુખ્ય તાલુકા
૪નગરપાલિકાઓ — જિલ્લા પોર્ટલ મુજબ
૮૬૮જૂના જિલ્લા સેટમાં દર્શાવેલાં ગામો*
પાલનપુરજિલ્લા મુખ્ય મથક
GEOGRAPHIC VIEW

બનાસકાંઠા જિલ્લાનો ભૌગોલિક નકશો

જિલ્લાની બાહ્ય સીમા સાથે હાલના તાલુકાના સંદર્ભ-બિંદુઓ અને પાલનપુર મુખ્ય મથક.

બનાસકાંઠાનો નકશો તૈયાર થઈ રહ્યો છે…
N▲
DISTRICT PROFILE

બનાસકાંઠાની ઓળખ ભૂગોળ વિશે

બનાસકાંઠા ઉત્તર ગુજરાતનો વિવિધ ભૂદૃશ્ય ધરાવતો પ્રદેશ છે. પાલનપુર તેનું વહીવટી કેન્દ્ર છે, જ્યારે દાંતા અને અંબાજીનો પહાડી પટ્ટો જિલ્લાને અલગ ભૌગોલિક સ્વરૂપ આપે છે. પશ્ચિમ અને ઉત્તર તરફના સૂકા પ્રદેશો તથા અરવલ્લી નજીકના પૂર્વીય ભાગમાં ખેતી, પશુપાલન અને સ્થાનિક વ્યવસાયની રીતોમાં પણ તફાવત જોવા મળે છે.

બનાસ નદી, અંબાજી, પાલનપુરનું વારસો, ડીસા આસપાસનું કૃષિ આધારિત અર્થતંત્ર અને દાંતીવાડા વિસ્તાર જિલ્લાની અલગ ઓળખ બનાવે છે. બટાકા, દૂધ ઉત્પાદન અને ફૂડ-પ્રોસેસિંગ સાથે જોડાયેલી પ્રવૃત્તિઓ ઉત્તર ગુજરાતના આ પ્રદેશના અર્થતંત્રમાં નોંધપાત્ર છે.

01 / QUICK REFERENCE

બનાસકાંઠા જિલ્લાની મુખ્ય વિગતો

વર્તમાન વહીવટી રચના અને જૂના Census આધારિત આંકડાઓને અલગ સંદર્ભ સાથે રજૂ કરવામાં આવ્યા છે.

જિલ્લાનો સંક્ષિપ્ત પરિચય
જિલ્લાનું નામબનાસકાંઠા
જિલ્લા મુખ્ય મથકપાલનપુર
ગુજરાતમાં સ્થાનઉત્તર ગુજરાત
વર્તમાન મુખ્ય તાલુકાપાલનપુર, ડીસા, વડગામ, દાંતા, અમીરગઢ અને દાંતીવાડા
મુખ્ય નગરોપાલનપુર, ડીસા, અંબાજી, વડગામ અને દાંતા
મુખ્ય નદીબનાસ નદી
મુખ્ય ભાષાગુજરાતી; હિન્દીનો પણ વ્યાપક વ્યવહાર
પાલનપુર PIN385001
પાલનપુર STD02742
પ્રમુખ પ્રવાસન ઓળખઅંબાજી, ગબ્બર, દાંતા વિસ્તાર અને પાલનપુરનું વારસો
મુખ્ય આર્થિક ક્ષેત્રોકૃષિ, દૂધ ઉત્પાદન, ફૂડ પ્રોસેસિંગ, વેપાર અને સંબંધિત ઉદ્યોગો
વહીવટી નોંધ: જૂના જિલ્લા પોર્ટલમાં 12 તાલુકા અને 868 ગામો દર્શાવવામાં આવે છે. 2025ના Vav-Tharad પુનર્ગઠન પછી જૂના બનાસકાંઠાના કેટલાક તાલુકા અલગ જિલ્લા માળખામાં ગયા છે. તેથી જૂના 12-તાલુકા આંકડાને વર્તમાન બનાસકાંઠાની સીધી ગણતરી તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યો નથી.
02 / CURRENT ADMINISTRATION

હાલના બનાસકાંઠાના છ તાલુકા

પુનર્ગઠન પછી બનાસકાંઠાની મુખ્ય રચનામાં નીચેના છ તાલુકા રહે છે.

ક્રમતાલુકોસ્થાનિક ઓળખમુખ્ય સંદર્ભ
01પાલનપુરજિલ્લા મુખ્ય મથકવહીવટ, વેપાર અને સેવાઓનું કેન્દ્ર
02ડીસાકૃષિ-વેપાર કેન્દ્રકૃષિ ઉત્પાદન અને બજાર પ્રવૃત્તિઓ
03વડગામકૃષિપ્રધાન વિસ્તારપાલનપુર નજીકનો ગ્રામ્ય પટ્ટો
04દાંતાપહાડી અને ધાર્મિક પરિસરઅંબાજી તથા અરવલ્લી પટ્ટા સાથે જોડાણ
05અમીરગઢઉત્તર-પૂર્વીય વિસ્તારરાજસ્થાન તરફના માર્ગીય જોડાણ માટે મહત્વપૂર્ણ
06દાંતીવાડાકૃષિ અને જળસંસાધન વિસ્તારદાંતીવાડા ડેમ અને કૃષિ સાથેનો સંબંધ
03 / ADMINISTRATIVE CHANGE

2025ના વહીવટી પુનર્ગઠનને સરળ રીતે સમજો

જૂના અને નવા નકશા વચ્ચેનો તફાવત સમજવો જરૂરી છે, ખાસ કરીને 2025 પછીની માહિતી શોધતી વખતે.

વિષયજૂની સ્થિતિપુનર્ગઠન પછી
બનાસકાંઠાઉત્તર ગુજરાતનો વિશાળ જિલ્લોસીમા ઘટીને છ મુખ્ય તાલુકાના માળખા પર કેન્દ્રિત
નવો જિલ્લોઅલગ જિલ્લો નહોતોVav-Tharad નામે નવું જિલ્લા માળખું
બનાસકાંઠામાં રહેલા તાલુકાજૂના સેટમાં 12પાલનપુર, ડીસા, વડગામ, દાંતા, અમીરગઢ, દાંતીવાડા
પાલનપુરજૂના જિલ્લામાં પણ મુખ્ય મથકબનાસકાંઠાનું મુખ્ય મથક યથાવત
Vav-Tharadજૂના બનાસકાંઠા સાથે જોડાયેલો વિસ્તારઅલગ જિલ્લા ઓળખ સાથે વહીવટી માળખું
04 / CENSUS REFERENCE

વસ્તી અને સાક્ષરતા — 2011 Census

આ આંકડા જૂના, એકીકૃત બનાસકાંઠા જિલ્લાની 2011ની વસ્તી ગણતરીના છે; વર્તમાન જિલ્લાની વસ્તી તરીકે તેનો સીધો ઉપયોગ ન કરવો.

Banaskantha — Census 2011
કુલ વસ્તી31,16,045
વસ્તી ઘનતા290 વ્યક્તિ પ્રતિ ચો. કિમી
લિંગાનુપાત936 સ્ત્રીઓ પ્રતિ 1,000 પુરુષો
સાક્ષરતા દર66.39%
2001–2011 વૃદ્ધિ24.43%

જૂના જિલ્લા સીમા અને વર્તમાન સીમા અલગ હોવાથી 2011ના Census આંકડાઓને ઐતિહાસિક સંદર્ભ તરીકે જ વાંચવા જોઈએ.

05 / AGRICULTURE & ECONOMY

ખેતી અને સ્થાનિક અર્થતંત્ર

ખેતી, પશુપાલન અને ખાદ્ય પ્રોસેસિંગને સાથે જોવાથી બનાસકાંઠાની ગ્રામ્ય અર્થવ્યવસ્થા વધુ સારી રીતે સમજાય છે.

ક્ષેત્રપ્રદેશ સાથેનો સંબંધવ્યવહારુ મહત્વ
બટાકાડીસા અને ઉત્તર ગુજરાતના કૃષિ વિસ્તારમાં મહત્વપૂર્ણમંડી, સ્ટોરેજ અને ફૂડ-પ્રોસેસિંગ સાથે જોડાણ
દૂધ ઉત્પાદનગ્રામ્ય સહકારી માળખા સાથે ગાઢ સંબંધપશુપાલન આધારિત આવકનો મહત્વનો સ્ત્રોત
બાજરી અને મકાઈસૂકા અને અર્ધસૂકા પ્રદેશની ખેતીમાં જોવા મળેસ્થાનિક ખાદ્ય અને પશુઆહાર માટે ઉપયોગ
કાસ્ટરઉત્તર ગુજરાતના કૃષિ પટ્ટામાં વ્યાપારી પાકતેલ અને ઔદ્યોગિક ઉપયોગ સાથે સંબંધ
ફૂડ પ્રોસેસિંગકૃષિ ઉત્પાદનને મૂલ્યવર્ધિત કરવાની પ્રવૃત્તિકોલ્ડ સ્ટોરેજ, પેકિંગ અને બજાર જોડાણ
06 / RIVERS & WATER

નદીઓ અને જળસંસાધન

ઉત્તર ગુજરાતમાં પાણીનું આયોજન ખેતી અને ગ્રામ્ય જીવન માટે ખાસ મહત્વ ધરાવે છે.

જળસંસાધનસ્થાનિક ઓળખમહત્વ
બનાસ નદીજિલ્લાની નામ-ઓળખ સાથે જોડાયેલીભૌગોલિક અને સાંસ્કૃતિક ઓળખમાં મહત્વપૂર્ણ
દાંતીવાડા ડેમદાંતીવાડા વિસ્તારજળસંચય અને સિંચાઈ સાથે જોડાયેલું મહત્વપૂર્ણ માળખું
ચેકડેમ અને તળાવોગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં વિખરાયેલાસ્થાનિક જળસંચય અને કૃષિ માટે ઉપયોગી
ભૂગર્ભ જળવિસ્તાર પ્રમાણે ઉપલબ્ધતા બદલાયપીવાનું પાણી અને સિંચાઈ માટે મહત્વપૂર્ણ
07 / PLACES TO KNOW

બનાસકાંઠાના જાણીતા સ્થળો

આ સ્થળો પ્રવાસન ઉપરાંત જિલ્લાના સ્થાનિક ભૂગોળ અને સાંસ્કૃતિક ઓળખ સમજવામાં પણ મદદ કરે છે.

સ્થળવિસ્તારશા માટે જાણીતું?
અંબાજી મંદિરદાંતા વિસ્તારપ્રસિદ્ધ યાત્રાધામ અને ધાર્મિક કેન્દ્ર
ગબ્બરઅંબાજી નજીકધાર્મિક તથા પર્વતીય પ્રવાસન માટે મહત્વપૂર્ણ
પાલનપુરજિલ્લા મુખ્ય મથકઐતિહાસિક વારસો, બજાર અને વહીવટી કેન્દ્ર
ડીસાઉત્તર-મધ્ય વિસ્તારકૃષિ, વેપાર અને બટાકા આધારિત અર્થતંત્ર માટે ઓળખાય છે
દાંતીવાડાપાલનપુર-ડીસા ક્ષેત્રડેમ અને કૃષિ-જળસંચય સાથે જોડાયેલું
08 / STD & PIN

મુખ્ય STD અને PIN કોડ

જિલ્લા પોર્ટલની STD/PIN માહિતીમાંથી પસંદ કરેલા સ્થળોના કોડ.

સ્થળSTDPIN
પાલનપુર02742385001
અંબાજી02749385110
દાંતા02749385120
અમીરગઢ02742385130
ડીસા02744385535
દાંતીવાડા02748385505
વડગામ02739385410
09 / CONNECTIVITY

રસ્તા અને સ્થાનિક જોડાણ

પાલનપુર જિલ્લા પરિવહનનું મહત્વનું કેન્દ્ર હોવાથી આસપાસના તાલુકાઓ સાથે તેનું માર્ગીય જોડાણ ઉપયોગી છે.

જોડાણદિશાસ્થાનિક ઉપયોગ
પાલનપુર – અંબાજીપૂર્વ / ઉત્તર-પૂર્વધાર્મિક પ્રવાસન અને સ્થાનિક આવાગમન
પાલનપુર – ડીસાઉત્તર-પશ્ચિમવેપાર અને કૃષિ બજાર માટે મહત્વપૂર્ણ
પાલનપુર – અમીરગઢઉત્તરરાજસ્થાન તરફના માર્ગીય જોડાણમાં ઉપયોગી
પાલનપુર – વડગામદક્ષિણ / દક્ષિણ-પૂર્વગ્રામ્ય અને સ્થાનિક બજાર જોડાણ
ડીસા – દાંતીવાડાદક્ષિણ / દક્ષિણ-પૂર્વકૃષિ અને સ્થાનિક મુસાફરી
10 / NEIGHBOURING AREAS

બનાસકાંઠાની આસપાસનો વિસ્તાર

વર્તમાન જિલ્લા સીમા અને 2025 પછીના વહીવટી ફેરફારોને ધ્યાનમાં રાખીને આસપાસના વિસ્તારોને સમજવું વધુ યોગ્ય છે.

રાજસ્થાનઉત્તર તરફનો આંતરરાજ્ય વિસ્તાર
સાબરકાંઠાપૂર્વ તરફનો ગુજરાતનો પડોશી જિલ્લો
મહેસાણાદક્ષિણ તરફનો ઉત્તર ગુજરાત વિસ્તાર
પાટણદક્ષિણ-પશ્ચિમ દિશાનો પડોશી વિસ્તાર
કચ્છપશ્ચિમ તરફનો વિશાળ જિલ્લો
Vav-Tharad2025 પછીનો નવો પડોશી જિલ્લો
11 / LOCAL LIFE

બનાસકાંઠાને સમજવા જેવી પાંચ બાબતો

વિષયસ્થાનિક સંદર્ભ
ભૂદૃશ્યસૂકા મેદાનો, ખેતી વિસ્તાર અને દાંતા-અંબાજી તરફનું પહાડી ભૂદૃશ્ય એક જ પ્રદેશમાં જોવા મળે છે.
પશુપાલનઘણા ગ્રામ્ય પરિવારો માટે પશુપાલન અને દૂધ સહકારી વ્યવસ્થા મહત્વપૂર્ણ આર્થિક આધાર છે.
કૃષિબટાકા ઉપરાંત બાજરી, મકાઈ, કાસ્ટર, જુવાર અને અન્ય પાકો વિસ્તારની ખેતીમાં સ્થાન ધરાવે છે.
ધાર્મિક પ્રવાસનઅંબાજી અને ગબ્બર આસપાસનું યાત્રાધામ ક્ષેત્ર જિલ્લાની બહારથી પણ મોટી સંખ્યામાં મુલાકાતીઓને આકર્ષે છે.
વહીવટી ફેરફાર2025 પછી Vav-Tharad જિલ્લાની રચનાથી જૂના બનાસકાંઠાના નકશા અને આંકડાઓને નવા સીમા-સંદર્ભ સાથે વાંચવાની જરૂર છે.
12 / FAQ

બનાસકાંઠા જિલ્લા વિશે સામાન્ય પ્રશ્નો

નકશો, તાલુકા અને જિલ્લા સીમા અંગે ઉપયોગી જવાબો.

બનાસકાંઠા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક કયું છે?

પાલનપુર બનાસકાંઠા જિલ્લાનું વહીવટી મુખ્ય મથક છે.

હાલ બનાસકાંઠામાં કેટલા તાલુકા છે?

2025ના પુનર્ગઠન પછી પાલનપુર, ડીસા, વડગામ, દાંતા, અમીરગઢ અને દાંતીવાડા — છ મુખ્ય તાલુકા બનાસકાંઠા સાથે રહે છે.

અંબાજી કયા જિલ્લામાં આવે છે?

અંબાજી બનાસકાંઠા જિલ્લાના દાંતા વિસ્તાર સાથે જોડાયેલું પ્રસિદ્ધ યાત્રાધામ છે.

બનાસકાંઠાનું નામ કઈ નદી સાથે જોડાયેલું છે?

જિલ્લાનું નામ બનાસ નદી સાથે જોડાયેલું છે.

2011માં બનાસકાંઠાની વસ્તી કેટલી હતી?

જૂના એકીકૃત બનાસકાંઠાની 2011ની Census વસ્તી 31,16,045 હતી. 2025 પછીના વર્તમાન જિલ્લાની વસ્તી તરીકે તેનો સીધો ઉપયોગ ન કરવો.

બનાસકાંઠામાં કયા પાકો મહત્વના છે?

બટાકા ઉપરાંત બાજરી, મકાઈ, કાસ્ટર, જુવાર અને અન્ય પાકો જોવા મળે છે. પાકનું પ્રમાણ વિસ્તાર પ્રમાણે બદલાય છે.

2025માં બનાસકાંઠાનું વહીવટી માળખું કેમ બદલાયું?

ગુજરાત સરકારે Vav-Tharad નામે નવો જિલ્લો રચવાનો નિર્ણય કર્યો, જેના કારણે જૂના બનાસકાંઠાના કેટલાક તાલુકા નવા જિલ્લા માળખામાં ગયા.

પાલનપુરનો PIN કોડ શું છે?

પાલનપુરનો મુખ્ય PIN કોડ 385001 છે. ચોક્કસ પોસ્ટ ઓફિસ માટે અલગ PIN હોઈ શકે છે.

માહિતીના મુખ્ય સ્રોતો

પેજ માટે સરકારી જિલ્લા પોર્ટલ અને વહીવટી પુનર્ગઠન સંબંધિત જાહેર માહિતીનો સંદર્ભ લેવાયો છે.

  1. District Banaskantha — Government of Gujarat
  2. Banaskantha Demography
  3. Village & Panchayats
  4. STD & PIN Codes
  5. Official District Map
  6. District History & Economy
  7. Administrative Setup
  8. Taluka / Mamlatdar information

અપડેટ નોંધ: વહીવટી રચનામાં ફેરફાર થઈ શકે છે. પ્રકાશન પહેલાં નવીનતમ સરકારી નોટિફિકેશન ચકાસવું યોગ્ય છે.

NAKSHOMAP.IN
Explore Maps & Weather 🗺️

Get useful maps, information, weather updates, temperature details & online tools directly on WhatsApp!

Join WhatsApp Channel →
✓ Free to Join   •   🔔 Get Useful Updates
NAKSHOMAP.IN

All Helpful Tools

રોજિંદા ઉપયોગ માટેના અમારા ઉપયોગી ટૂલ્સ અહીંથી સરળતાથી ઍક્સેસ કરો.

DISTANCE

City Distance Tool

01

ગુજરાતના વિવિધ શહેરો અને સ્થળો વચ્ચેનું અંદાજિત રોડ અંતર સરળતાથી જાણી શકો છો અને જરૂરી રૂટની માહિતી ઝડપી રીતે મેળવી શકો છો.

WEATHER

Gujarat Weather Map

02

ગુજરાતના વિવિધ વિસ્તારોનું હવામાન નકશા દ્વારા સરળતાથી જુઓ અને સ્થળ મુજબની હવામાન માહિતી ઝડપથી તપાસો.

LOCATION

My Live Location

03

નકશા પર તમારું વર્તમાન લોકેશન સરળતાથી જુઓ અને તમે હાલમાં ક્યાં સ્થાને છો તેની માહિતી ઝડપી રીતે મેળવી શકો છો.

Naksho Map
Logo