સૌરાષ્ટ્રનો પશ્ચિમતમ દરિયાકાંઠો

દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાનો નકશો માહિતી

દ્વારકાધીશ મંદિર, બેટ દ્વારકા, નાગેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ, ઓખામંડળનો દરિયાકાંઠો, ભાણવડનું ઘૂમલી અને જિલ્લાના ચાર તાલુકાઓની ભૌગોલિક તથા વહીવટી માહિતી.

૪કુલ તાલુકાઓ
૨પ્રાંત / ઉપવિભાગ
૨૪૯મહેસૂલી ગામો
૨૩૯ગ્રામ પંચાયતો
GEOGRAPHIC VIEW

દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાનો મુખ્ય નકશો

જિલ્લાની ભૌગોલિક બાહ્ય સીમા, જિલ્લા મુખ્ય મથક ખંભાળિયા અને ચારેય તાલુકા મથકોનું સ્થાન જુઓ. નકશાને ઝૂમ કરીને નજીકથી પણ નિહાળી શકો છો.

દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાનો નકશો તૈયાર થઈ રહ્યો છે…
DISTRICT MAP REFERENCE

દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાનો તાલુકા નકશો

જિલ્લાના તાલુકાઓ, દરિયાકાંઠો અને પડોશી જિલ્લાઓનું સ્થાન સમજવા માટે આ સંદર્ભ નકશો ઉપયોગી છે. તાલુકાની સીમાઓ અને ગામોની વિગત માટે ગુજરાત સરકારના મહેસૂલ વિભાગનો સત્તાવાર નકશો પણ જોઈ શકાય છે.

દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાના ચાર વહીવટી તાલુકાઓ દર્શાવતો સંદર્ભ નકશો
દેવભૂમિ દ્વારકાના તાલુકા વિસ્તારનો સંદર્ભ નકશો. આ ચિત્રમાં Okhamandal નામનો ઉપયોગ જોવા મળે છે; વર્તમાન જિલ્લા પોર્ટલની યાદીમાં તાલુકાનું નામ Dwarka દર્શાવ્યું છે.
LOCATION IN GUJARAT

ગુજરાતના નકશામાં દેવભૂમિ દ્વારકાનું સ્થાન

દેવભૂમિ દ્વારકા ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલો પશ્ચિમ તરફનો દરિયાકાંઠાનો જિલ્લો છે. જિલ્લાની પશ્ચિમ તરફ અરબ સાગર અને આસપાસ જામનગર તથા પોરબંદર જિલ્લાઓનો વિસ્તાર આવે છે.

ગુજરાતના નકશામાં દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાનું ભૌગોલિક સ્થાન
ગુજરાત રાજ્યની અંદર દેવભૂમિ દ્વારકાનું સ્થાન દર્શાવતો જિલ્લાકક્ષાનો સંદર્ભ નકશો.
DISTRICT PROFILE

દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાની ભૂગોળ અને ઓળખ

દેવભૂમિ દ્વારકા ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલો ઐતિહાસિક અને દરિયાકાંઠાનો જિલ્લો છે. પ્રાચીન સમયમાં આ વિસ્તાર હાળાર પ્રદેશ તરીકે ઓળખાતો હતો. દ્વારકાધીશ મંદિરને કારણે આ જિલ્લાને ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક રીતે વિશેષ ઓળખ મળી છે. ખંભાળિયા શહેર જિલ્લાનું વહીવટી મુખ્ય મથક છે.

દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લો અગાઉ જામનગર જિલ્લાનો ભાગ હતો. તારીખ 15 ઓગસ્ટ 2013ના રોજ જામનગર જિલ્લામાંથી અલગ કરીને નવા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાની રચના કરવામાં આવી હતી. સત્તાવાર જિલ્લા માહિતી પ્રમાણે તેમાં ખંભાળિયા, ભાણવડ, દ્વારકા અને કલ્યાણપુર એમ ચાર તાલુકાઓનો સમાવેશ થાય છે.

જિલ્લાનો દરિયાકાંઠો, ઓખામંડળનો વિસ્તાર, બેટ દ્વારકા, નાગેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ, રૂક્મિણી મંદિર અને ઘૂમલી જેવા સ્થળો આ વિસ્તારના ભૂગોળ અને વારસાને વિશિષ્ટ બનાવે છે. જિલ્લાની આર્થિક પ્રવૃત્તિઓમાં ખેતી, દરિયાઈ પ્રવૃત્તિઓ, મીઠા સાથે જોડાયેલા ઉદ્યોગો અને પ્રવાસનનો સમાવેશ થાય છે.

01 / QUICK REFERENCE

દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાની મુખ્ય વહીવટી અને ભૌગોલિક વિગતો

જિલ્લા વહીવટીતંત્રની સત્તાવાર માહિતીના આધારે જિલ્લાના વિસ્તાર, વહીવટી માળખા અને મુખ્ય આંકડાઓનો પરિચય.

દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાનો સંક્ષિપ્ત પરિચય
જિલ્લાનું નામદેવભૂમિ દ્વારકા (Devbhumi Dwarka)
જિલ્લાનું મુખ્ય મથકખંભાળિયા / જામખંભાળિયા
રાજ્ય અને પ્રદેશગુજરાત રાજ્ય – સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશ
કુલ ભૌગોલિક વિસ્તાર4,051 ચોરસ કિમી
અક્ષાંશ21.89° N થી 22.31° N (જિલ્લા પોર્ટલ પર દર્શાવેલી વિગતો)
રેખાંશ69.33° E થી 69.71° E (જિલ્લા પોર્ટલ પર દર્શાવેલી વિગતો)
કુલ પ્રાંત / ઉપવિભાગ2 – દ્વારકા પ્રાંત અને ખંભાળિયા પ્રાંત
કુલ તાલુકા4 – ખંભાળિયા, ભાણવડ, દ્વારકા અને કલ્યાણપુર
મહેસૂલી ગામો249
ગ્રામ પંચાયતો239
નગરપાલિકાઓ6 – દ્વારકા, ખંભાળિયા, ઓખા, સલાયા, રાવલ અને ભાણવડ
જિલ્લાની રચના15 ઓગસ્ટ 2013ના રોજ જામનગર જિલ્લામાંથી અલગ જિલ્લો બનાવાયો
પડોશી વિસ્તારોજામનગર જિલ્લો, પોરબંદર જિલ્લો અને અરબ સાગરનો દરિયાકાંઠો
વહીવટી નોંધ: દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાના અધિકૃત પોર્ટલ પર Dwarka, Kalyanpur, Bhanvad અને Khambhaliya એમ ચાર તાલુકા દર્શાવ્યા છે. કેટલાક જૂના અથવા સંદર્ભ નકશાઓમાં Okhamandal નામ જોવા મળે છે; તે વિસ્તારની ઐતિહાસિક ઓળખ સાથે જોડાયેલું નામ છે.

સ્રોત: જિલ્લા પોર્ટલ – District at a Glance અને About District.

02 / TALUKA DIRECTORY

દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાના ચાર તાલુકાઓની યાદી

જિલ્લાના ચાર તાલુકા અને તેમના મુખ્ય મથકોની માહિતી નીચે આપેલી છે. તાલુકાઓના નામ સત્તાવાર જિલ્લા પોર્ટલ મુજબ રાખવામાં આવ્યા છે.

દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાના તાલુકાઓ અને તાલુકા મથકો
ક્રમ તાલુકાનું નામ તાલુકા મથક વિસ્તારની ઓળખ
01 ખંભાળિયા ખંભાળિયા જિલ્લાનું વહીવટી મુખ્ય મથક અને ખંભાળિયા પ્રાંતનો ભાગ.
02 ભાણવડ ભાણવડ જિલ્લાનો દક્ષિણ-પૂર્વીય વિસ્તાર; ઘૂમલી અને બરડા ડુંગરોની નજીકનો પ્રદેશ.
03 દ્વારકા દ્વારકા ઓખામંડળનો દરિયાકાંઠાનો વિસ્તાર, દ્વારકાધીશ મંદિર અને બેટ દ્વારકા માટે જાણીતો.
04 કલ્યાણપુર કલ્યાણપુર દ્વારકા પ્રાંતનો ભાગ; પિંડારા અને દરિયાકાંઠાના ગ્રામ્ય વિસ્તારો સાથે જોડાયેલો વિસ્તાર.

સ્રોત: જિલ્લા પોર્ટલ – Taluka Directory.

03 / ADMINISTRATIVE STRUCTURE

દેવભૂમિ દ્વારકાના પ્રાંત અને વહીવટી ઉપવિભાગો

જિલ્લાના ચાર તાલુકાઓને વહીવટી કામગીરી માટે બે પ્રાંત કચેરીઓ હેઠળ ગોઠવવામાં આવ્યા છે.

દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાના બે પ્રાંત અને તેમના તાલુકાઓ
ક્રમ પ્રાંત કચેરી સમાવિષ્ટ તાલુકાઓ સંપર્ક નંબર
1 ખંભાળિયા પ્રાંત ખંભાળિયા અને ભાણવડ 02833 234577
2 દ્વારકા પ્રાંત દ્વારકા અને કલ્યાણપુર 02892 235733
વહીવટી માળખું ખંભાળિયા પ્રાંતમાં ખંભાળિયા અને ભાણવડ તાલુકાનો સમાવેશ થાય છે. દ્વારકા પ્રાંત હેઠળ દ્વારકા અને કલ્યાણપુર તાલુકાઓ આવે છે. સંપર્ક વિગતોમાં ફેરફાર થઈ શકે છે, તેથી કામકાજ પહેલાં સત્તાવાર પોર્ટલ પર ચકાસવી.

સ્રોત: District Devbhumi Dwarka – Sub-division.

04 / VILLAGE ADMINISTRATION

દેવભૂમિ દ્વારકા તાલુકાવાર ગ્રામ પંચાયતોની સંખ્યા

જિલ્લા વહીવટીતંત્રની ગ્રામ પંચાયત ડિરેક્ટરીમાં ચારેય તાલુકાની ગ્રામ પંચાયતોની સંખ્યા દર્શાવવામાં આવી છે.

તાલુકાવાર ગ્રામ પંચાયતોની સત્તાવાર સંખ્યા
ક્રમ તાલુકો ગ્રામ પંચાયતો ડિરેક્ટરી
1ખંભાળિયા86યાદી જુઓ ↗
2ભાણવડ52યાદી જુઓ ↗
3દ્વારકા39યાદી જુઓ ↗
4કલ્યાણપુર62યાદી જુઓ ↗
કુલ ગ્રામ પંચાયતો239

ગ્રામ પંચાયતની સંપૂર્ણ યાદી અને PDF ડિરેક્ટરી માટે જિલ્લા વહીવટીતંત્રની સત્તાવાર વેબસાઇટનો ઉપયોગ કરો. ગ્રામ પંચાયત અને મહેસૂલી ગામોની સંખ્યા અલગ વહીવટી માપદંડ છે.

સ્રોત: District Devbhumi Dwarka – Gram Panchayat Directory.

05 / CENSUS REFERENCE

દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાની વસ્તી અને સામાજિક આંકડા

નીચેના આંકડા જિલ્લા પોર્ટલ પર ઉપલબ્ધ 2011ની વસ્તી ગણતરીના સંદર્ભ મુજબ છે. આ આંકડાઓને વર્તમાન વર્ષની વસ્તીનો અંદાજ સમજવો નહીં.

વસ્તી ગણતરી 2011 – જિલ્લા પોર્ટલ પર દર્શાવેલા આંકડા
કુલ વસ્તી7,52,484
પુરુષ વસ્તી3,86,566
સ્ત્રી વસ્તી3,65,918
શહેરી વસ્તી2,41,795
ગ્રામ્ય વસ્તી5,10,689
વસ્તી વૃદ્ધિ દર20.77% (2001–2011)
વસ્તી ગીચતાદર ચોરસ કિમી દીઠ 183 વ્યક્તિઓ
લિંગાનુપાતદર 1,000 પુરુષે 938 સ્ત્રીઓ
સાક્ષરતા દર69%

નોંધ: ઉપરના આંકડા જિલ્લા પોર્ટલના 2011 Census વિભાગમાંથી લેવામાં આવ્યા છે. નવી વસ્તી ગણતરી અથવા સુધારેલા આંકડા ઉપલબ્ધ થાય ત્યારે આ કોષ્ટક અપડેટ કરવો.

સ્રોત: District – at a Glance.

06 / GEOGRAPHICAL PROFILE

દેવભૂમિ દ્વારકાની ભૌગોલિક રચના અને દરિયાકાંઠો

જિલ્લાના નકશાને સમજવા માટે દરિયાકાંઠાની દિશા, પડોશી જિલ્લાઓ અને તાલુકાઓનું સ્થાન મહત્વનું છે.

દેવભૂમિ દ્વારકાની ભૌગોલિક સરહદો
દિશા સરહદ / વિસ્તાર ભૌગોલિક ઓળખ
ઉત્તર કચ્છનો અખાત જિલ્લાના ઉત્તરીય દરિયાઈ વિસ્તાર સાથે જોડાયેલો અખાતનો પ્રદેશ.
પશ્ચિમ અરબ સાગર દ્વારકા, ઓખામંડળ અને આસપાસના વિસ્તારોનો દરિયાકાંઠો.
પૂર્વ જામનગર જિલ્લો જિલ્લાની પૂર્વીય વહીવટી સરહદ.
દક્ષિણ પોરબંદર જિલ્લો જિલ્લાની દક્ષિણ તરફનો પડોશી જિલ્લો.
નકશા માટે ખાસ નોંધ: દેવભૂમિ દ્વારકા દરિયાકાંઠાનો જિલ્લો હોવાથી તેની પશ્ચિમ અને ઉત્તર-પશ્ચિમ તરફની ભૂ-રચના જમીનના અંદરના જિલ્લાઓથી અલગ છે. તાલુકા સીમા, ગામની હદ અને દરિયાકાંઠાની ચોક્કસ રેખા માટે મહેસૂલ વિભાગના સત્તાવાર નકશાને પ્રાથમિકતા આપવી.
07 / WATER & RESOURCES

દેવભૂમિ દ્વારકાની નદીઓ, ડેમ અને જળસંગ્રહ

જિલ્લાના પાણીના સ્ત્રોત ખેતી, ગ્રામ્ય જીવન અને સ્થાનિક જળવ્યવસ્થામાં મહત્વ ધરાવે છે. જિલ્લા પોર્ટલ પર ગોમતી અને ઘી નદી તથા કેટલાક ડેમનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.

જિલ્લા પોર્ટલ પર દર્શાવેલા મુખ્ય જળસ્ત્રોત
પ્રકાર નામ મહત્વ
નદી ગોમતી દ્વારકા સાથે ધાર્મિક અને સ્થાનિક ભૌગોલિક રીતે જોડાયેલી નદી.
નદી ઘી જિલ્લાના સત્તાવાર જળસ્ત્રોતની યાદીમાં દર્શાવેલી નદી.
ડેમ સાની ડેમ જિલ્લાના જળસંગ્રહ માળખામાં સામેલ જળાશય.
ડેમ સિંહણ વાંટુ ડેમ જિલ્લા પોર્ટલ પર દર્શાવેલા જળસંગ્રહ સ્થળોમાંનો એક.
ડેમ ઘી ડેમ સ્થાનિક જળસંગ્રહ અને પાણીના સંદર્ભમાં મહત્વપૂર્ણ.
ડેમ વેરાડી ડેમ જિલ્લાની સત્તાવાર જળાશય યાદીમાં સમાવિષ્ટ.

સ્રોત: District – at a Glance.

08 / PLACES & HERITAGE

દેવભૂમિ દ્વારકાના ઐતિહાસિક, ધાર્મિક અને પ્રવાસન સ્થળો

દેવભૂમિ દ્વારકામાં દરિયાકાંઠા, પ્રાચીન મંદિરો, તીર્થસ્થાનો અને ઐતિહાસિક અવશેષો જોવા મળે છે. નીચેના સ્થળો જિલ્લા પોર્ટલના પ્રવાસન વિભાગમાં દર્શાવેલા સ્થળોના આધારે પસંદ કરેલા છે.

દેવભૂમિ દ્વારકાના મુખ્ય પ્રવાસન અને ધાર્મિક સ્થળો
ક્રમ સ્થળ તાલુકો / વિસ્તાર વિશેષતા
1 દ્વારકાધીશ મંદિર દ્વારકા દ્વારકાનું મુખ્ય ધાર્મિક સ્થળ અને ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ સાથે જોડાયેલી પરંપરાનું મહત્વનું કેન્દ્ર.
2 બેટ દ્વારકા ઓખામંડળ વિસ્તાર દ્વારકા નજીક આવેલો ટાપુ વિસ્તાર અને ધાર્મિક પ્રવાસન સ્થળ.
3 નાગેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ દ્વારકા વિસ્તાર ભગવાન શિવના જ્યોતિર્લિંગોમાંનું એક ગણાતું મહત્વનું તીર્થસ્થાન.
4 રૂક્મિણી દેવી મંદિર દ્વારકા દ્વારકાના જાણીતા મંદિરોમાંનું એક, જે રૂક્મિણી દેવીને સમર્પિત છે.
5 ઘૂમલી અને નવલખા મંદિર ભાણવડ પ્રાચીન સ્થાપત્ય અને ઐતિહાસિક મંદિર અવશેષો માટે જાણીતો વિસ્તાર.
6 સોનકંસારી મંદિર ભાણવડ ભાણવડ વિસ્તારનું ઐતિહાસિક અને ધાર્મિક સ્થળ.
7 હાથલા શનિદેવ મંદિર ભાણવડ વિસ્તાર શનિદેવના પ્રાચીન મંદિર માટે જાણીતું સ્થળ.
8 હર્ષદ માતાનું મંદિર હાળાર અને સોરઠની સરહદનો વિસ્તાર હર્ષદ માતા સાથે જોડાયેલું મહત્વનું ધાર્મિક સ્થળ.
9 પિંડારા કલ્યાણપુર વિસ્તાર પ્રાચીન ધાર્મિક અને ઐતિહાસિક માન્યતાઓ સાથે જોડાયેલો દરિયાકાંઠાનો વિસ્તાર.
10 ઇન્દ્રેશ્વર મંદિર ભાણવડ–ખંભાળિયા માર્ગ વિસ્તાર નદીના સંગમ અને પ્રાચીન મંદિર સાથે ઓળખાતું સ્થળ.
11 કિલેશ્વર મહાદેવ ભાણવડ બરડા ડુંગરોની નજીક આવેલું ઐતિહાસિક શિવ મંદિર.
12 દાંડી હનુમાન બેટ દ્વારકા વિસ્તાર હનુમાનજી સાથે જોડાયેલું જાણીતું ધાર્મિક સ્થળ.

વધુ માહિતી: દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લા પોર્ટલ – Tourist Places.

09 / LOCAL ECONOMY

દેવભૂમિ દ્વારકાની ખેતી, ખનિજ અને સ્થાનિક ઉદ્યોગો

જિલ્લાના અર્થતંત્રમાં ખેતી, દરિયાકાંઠા સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓ અને ઔદ્યોગિક એકમોનો ફાળો છે. જિલ્લા પોર્ટલ પર ઉલ્લેખિત મુખ્ય પાકો અને ઉદ્યોગો નીચે મુજબ છે.

જિલ્લાની આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ અને મુખ્ય ક્ષેત્રો
ક્ષેત્ર મુખ્ય પાક / સંસાધન / પ્રવૃત્તિ જિલ્લા માટે મહત્વ
ખેતી મગફળી, કપાસ, ઘઉં અને શાકભાજી જિલ્લાના ગ્રામ્ય વિસ્તારોની મહત્વપૂર્ણ આર્થિક પ્રવૃત્તિ.
ખનિજ બોક્સાઇટ અને ચૂનાનો પથ્થર સ્થાનિક ખનિજ સંસાધનો અને સંબંધિત ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિઓ માટે મહત્વપૂર્ણ.
ઉદ્યોગ ઓઇલ રિફાઇનરી, મીઠું, વોશિંગ સોડા અને બેકિંગ સોડા જિલ્લાની ઔદ્યોગિક ઓળખમાં સામેલ ક્ષેત્રો.
પ્રવાસન દ્વારકા, બેટ દ્વારકા, નાગેશ્વર, ઘૂમલી ધાર્મિક અને ઐતિહાસિક પ્રવાસન સાથે જોડાયેલી સ્થાનિક સેવાઓ.
દરિયાકાંઠાની પ્રવૃત્તિઓ માછીમારી અને દરિયાઈ વેપાર સાથે જોડાયેલી પ્રવૃત્તિઓ દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં સ્થાનિક રોજગાર અને વ્યવસાયનો આધાર.

નોંધ: આ કોષ્ટક જિલ્લા પોર્ટલ પર દર્શાવેલા પાકો, ખનિજ અને ઉદ્યોગોના ક્ષેત્રોને સમજાવવા માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. તે દરેક ઉદ્યોગના ઉત્પાદન અથવા વર્તમાન રોજગારનો આંકડો દર્શાવતું નથી.

10 / TRANSPORT & CONNECTIVITY

દેવભૂમિ દ્વારકાનું માર્ગ, રેલવે અને દરિયાઈ જોડાણ

જિલ્લાના મુખ્ય નગરો અને પ્રવાસન સ્થળો સુધી પહોંચવા માટે માર્ગ અને રેલવે જોડાણ ઉપયોગી છે. મુસાફરી પહેલાં તાજેતરના સમયપત્રક અને માર્ગની સ્થિતિ તપાસવી.

જિલ્લાના મુખ્ય પરિવહન અને જોડાણના સંદર્ભો
પરિવહન માધ્યમ મુખ્ય સ્થળ / વિસ્તાર ઉપયોગ
રેલવે દ્વારકા, ખંભાળિયા અને ભાણવડ વિસ્તાર જિલ્લાના મુખ્ય નગરો અને આસપાસના વિસ્તારો માટે રેલવે જોડાણ.
રોડ નેટવર્ક ખંભાળિયા–દ્વારકા અને ખંભાળિયા–ભાણવડ માર્ગો જિલ્લાના તાલુકા મથકો તથા વિવિધ ગામો વચ્ચેનું માર્ગ જોડાણ.
દરિયાઈ જોડાણ ઓખા અને બેટ દ્વારકા વિસ્તાર દરિયાકાંઠાની પ્રવૃત્તિઓ અને ટાપુ વિસ્તાર સુધીના જોડાણ માટે મહત્વપૂર્ણ.
રાજ્ય બસ સેવા ખંભાળિયા, દ્વારકા, ભાણવડ અને અન્ય મુખ્ય નગરો જિલ્લા અને રાજ્યના અન્ય ભાગો વચ્ચે મુસાફરી માટે ઉપયોગી.

મુસાફરીની માહિતી માટે જિલ્લા પોર્ટલ – How to Reach તપાસો.

11 / URBAN ADMINISTRATION

દેવભૂમિ દ્વારકાની નગરપાલિકાઓ

જિલ્લા પોર્ટલના District at a Glance વિભાગમાં છ નગરપાલિકાઓના નામ દર્શાવવામાં આવ્યા છે.

જિલ્લાની નગરપાલિકાઓની યાદી
ક્રમ નગરપાલિકાનું નામ સ્થાનિક ઓળખ
1દ્વારકાધાર્મિક અને દરિયાકાંઠાનું શહેર.
2ખંભાળિયાજિલ્લાનું વહીવટી મુખ્ય મથક.
3ઓખાદરિયાકાંઠાનું મહત્વપૂર્ણ નગર.
4સલાયાદરિયાઈ અને સ્થાનિક વેપાર સાથે જોડાયેલું નગર.
5રાવલજિલ્લાની નગરપાલિકાની યાદીમાં સમાવિષ્ટ નગર.
6ભાણવડતાલુકા મથક અને સ્થાનિક વેપારનું કેન્દ્ર.

નગરપાલિકાની સીમા, વોર્ડ અને સ્થાનિક વહીવટ અંગેની તાજી માહિતી માટે સંબંધિત નગરપાલિકા અથવા જિલ્લા વહીવટીતંત્રનો સંપર્ક કરવો.

12 / REGIONAL CONTEXT

દેવભૂમિ દ્વારકાની સરહદે આવેલા વિસ્તારો

જિલ્લાનું સ્થાન સમજવા માટે તેની જમીની સરહદો અને દરિયાઈ વિસ્તારોનો સંદર્ભ નીચે આપ્યો છે.

દેવભૂમિ દ્વારકાની આસપાસના જિલ્લાઓ અને દરિયાઈ સીમા
દિશા પડોશી વિસ્તાર ભૌગોલિક સંદર્ભ
પૂર્વ જામનગર જિલ્લો દેવભૂમિ દ્વારકાની પૂર્વીય જમીની સરહદ સાથે જોડાયેલો જિલ્લો.
દક્ષિણ પોરબંદર જિલ્લો જિલ્લાની દક્ષિણ તરફનો પડોશી જિલ્લો.
પશ્ચિમ અરબ સાગર જિલ્લાના પશ્ચિમ કાંઠે આવેલો દરિયાઈ વિસ્તાર.
ઉત્તર કચ્છનો અખાત જિલ્લાના ઉત્તરીય દરિયાઈ વિસ્તારનો ભૌગોલિક સંદર્ભ.

સંદર્ભ: જિલ્લા આપત્તિ વ્યવસ્થાપન યોજના તથા જિલ્લા વહીવટીતંત્રની ભૌગોલિક માહિતી.

13 / HISTORY

દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાનો ઇતિહાસ અને વહીવટી રચના

દેવભૂમિ દ્વારકા સૌરાષ્ટ્રના હાળાર પ્રદેશ સાથે જોડાયેલો ઐતિહાસિક વિસ્તાર છે. જામ શ્રી રાવળજીના સમયથી ખંભાળિયા અને નવનગર વિસ્તારનો ઇતિહાસ મહત્વ ધરાવે છે. ખંભાળિયા એક સમયના વહીવટી અને રાજકીય કેન્દ્ર તરીકે પણ ઓળખાય છે.

આધુનિક વહીવટી માળખામાં દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાની રચના 15 ઓગસ્ટ 2013ના રોજ જામનગર જિલ્લામાંથી અલગ કરીને કરવામાં આવી હતી. ખંભાળિયાને નવા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક બનાવવામાં આવ્યું. જિલ્લાનું નામ દ્વારકાધીશ મંદિર અને દ્વારકા શહેરની ધાર્મિક ઓળખ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે.

વધુ માહિતી: દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લા પોર્ટલ – History.

14 / HOW TO READ THE MAP

દેવભૂમિ દ્વારકાનો નકશો કેવી રીતે સમજવો?

જિલ્લાનો નકશો જોતી વખતે નીચેની બાબતો પર ધ્યાન આપવાથી તાલુકા અને ભૌગોલિક સ્થાન સમજવામાં સરળતા રહે છે.

01. જિલ્લા મુખ્ય મથક

ખંભાળિયા જિલ્લાના વહીવટી મુખ્ય મથક તરીકે નકશામાં દર્શાવાયું છે.

02. ચાર તાલુકા

ખંભાળિયા, ભાણવડ, દ્વારકા અને કલ્યાણપુર જિલ્લાના વહીવટી તાલુકા છે.

03. દરિયાકાંઠો

અરબ સાગર અને કચ્છના અખાત તરફના દરિયાઈ વિસ્તારો જિલ્લાની ભૂગોળનો મુખ્ય ભાગ છે.

04. ગામ અને પંચાયત

249 મહેસૂલી ગામો અને 239 ગ્રામ પંચાયતોની સત્તાવાર યાદી જિલ્લા પોર્ટલ પર ઉપલબ્ધ છે.

15 / QUICK ANSWERS

દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાના નકશા વિશે વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

જિલ્લા, તાલુકા, વહીવટી માળખા અને નકશા સંબંધિત સામાન્ય પ્રશ્નોના જવાબ.

દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં કુલ કેટલા તાલુકા છે?

દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં કુલ ચાર તાલુકા છે: ખંભાળિયા, ભાણવડ, દ્વારકા અને કલ્યાણપુર.

દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક કયું છે?

ખંભાળિયા, જેને જામખંભાળિયા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાનું વહીવટી મુખ્ય મથક છે.

દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાની રચના ક્યારે થઈ હતી?

15 ઓગસ્ટ 2013ના રોજ જામનગર જિલ્લામાંથી અલગ કરીને દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાની રચના કરવામાં આવી હતી.

દેવભૂમિ દ્વારકામાં કેટલા પ્રાંત છે?

જિલ્લામાં બે પ્રાંત છે: ખંભાળિયા પ્રાંત અને દ્વારકા પ્રાંત. ખંભાળિયા પ્રાંત હેઠળ ખંભાળિયા અને ભાણવડ આવે છે, જ્યારે દ્વારકા પ્રાંત હેઠળ દ્વારકા અને કલ્યાણપુર આવે છે.

દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં કુલ કેટલાં ગામો છે?

જિલ્લાના સત્તાવાર પોર્ટલ પર કુલ 249 મહેસૂલી ગામો દર્શાવવામાં આવ્યા છે.

દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં કેટલી ગ્રામ પંચાયતો છે?

જિલ્લામાં કુલ 239 ગ્રામ પંચાયતો છે. ખંભાળિયામાં 86, ભાણવડમાં 52, દ્વારકામાં 39 અને કલ્યાણપુરમાં 62 ગ્રામ પંચાયતો દર્શાવવામાં આવી છે.

દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાનો કુલ વિસ્તાર કેટલો છે?

જિલ્લા વહીવટીતંત્રના District at a Glance પેજ મુજબ દેવભૂમિ દ્વારકાનો કુલ ભૌગોલિક વિસ્તાર 4,051 ચોરસ કિલોમીટર છે.

દેવભૂમિ દ્વારકાના જાણીતા પ્રવાસન સ્થળો કયા છે?

દ્વારકાધીશ મંદિર, બેટ દ્વારકા, નાગેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ, રૂક્મિણી મંદિર, ઘૂમલી, હર્ષદ માતાનું મંદિર અને દાંડી હનુમાન જિલ્લાનાં જાણીતા સ્થળોમાં સામેલ છે.

દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાની સરહદે કયા જિલ્લા આવેલા છે?

જિલ્લાની પૂર્વ તરફ જામનગર અને દક્ષિણ તરફ પોરબંદર જિલ્લો આવેલો છે. પશ્ચિમ અને ઉત્તર તરફ દરિયાઈ વિસ્તાર આવેલો છે.

દેવભૂમિ દ્વારકાનો સત્તાવાર તાલુકા નકશો ક્યાંથી મળશે?

ગુજરાત સરકારના મહેસૂલ વિભાગની વેબસાઇટ પર દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાનો સત્તાવાર નકશો PDF સ્વરૂપે ઉપલબ્ધ છે. તેમાં તાલુકા સીમાઓ, ગામોની હદ અને માર્ગોની વિગતો દર્શાવવામાં આવી છે.

માહિતી માટે ઉપયોગમાં લેવાયેલા સત્તાવાર સંદર્ભો

આ પેજની વહીવટી, ભૌગોલિક અને પ્રવાસન સંબંધિત માહિતી તૈયાર કરતી વખતે સરકારી તથા સંસ્થાકીય સ્ત્રોતોનો આધાર લેવામાં આવ્યો છે.

  1. જિલ્લા કલેક્ટર કચેરી – દેવભૂમિ દ્વારકા
  2. District at a Glance – વિસ્તાર અને આંકડા
  3. About District – જિલ્લા પરિચય
  4. Sub-division – પ્રાંત કચેરીઓ
  5. Taluka – તાલુકા માહિતી
  6. Gram Panchayat – ગ્રામ પંચાયત યાદી
  7. Tourist Places – પ્રવાસન સ્થળો
  8. ગુજરાત મહેસૂલ વિભાગ – સત્તાવાર જિલ્લા નકશો (PDF)
  9. GSDMA – District Disaster Management Plan

સંપાદકીય નોંધ: તાલુકા, ગામો, ગ્રામ પંચાયતો, વહીવટી સીમાઓ અને સરકારી આંકડામાં સમયાંતરે ફેરફાર થઈ શકે છે. સત્તાવાર વહીવટી અથવા જમીન સંબંધિત ઉપયોગ માટે સંબંધિત સરકારી વિભાગની તાજી માહિતી ચકાસવી.

NAKSHOMAP.IN
Explore Maps & Weather 🗺️

Get useful maps, information, weather updates, temperature details & online tools directly on WhatsApp!

Join WhatsApp Channel →
✓ Free to Join   •   🔔 Get Useful Updates
NAKSHOMAP.IN

All Helpful Tools

રોજિંદા ઉપયોગ માટેના અમારા ઉપયોગી ટૂલ્સ અહીંથી સરળતાથી ઍક્સેસ કરો.

DISTANCE

City Distance Tool

01

ગુજરાતના વિવિધ શહેરો અને સ્થળો વચ્ચેનું અંદાજિત રોડ અંતર સરળતાથી જાણી શકો છો અને જરૂરી રૂટની માહિતી ઝડપી રીતે મેળવી શકો છો.

WEATHER

Gujarat Weather Map

02

ગુજરાતના વિવિધ વિસ્તારોનું હવામાન નકશા દ્વારા સરળતાથી જુઓ અને સ્થળ મુજબની હવામાન માહિતી ઝડપથી તપાસો.

LOCATION

My Live Location

03

નકશા પર તમારું વર્તમાન લોકેશન સરળતાથી જુઓ અને તમે હાલમાં ક્યાં સ્થાને છો તેની માહિતી ઝડપી રીતે મેળવી શકો છો.

Naksho Map
Logo